Rozwój dziecka. Co potrafi noworodek? #poznajswojedziecko

Noworodek co porafi

Jeśli już za chwilę zostaniesz Mamą i zastanawiasz się, jak to będzie, gdy spotkacie się z Waszym Maluszkiem – to jest tekst dla Ciebie. Umiejętności, które posiada dziecko już kilka godzin po narodzinach mogą Cię mocno zaskoczyć!

Przede wszystkim, chcę Ci powiedzieć, że pierwsze tygodnie życia dziecka to okres, w którym adaptuje się ono do zupełnie nowego środowiska. Do tej pory, przez całe swoje dziewięciomiesięczne życie doświadczało ono nieustannego masażu, było w ciągłym ruchu, odżywiało się zgodnie ze swoimi potrzebami. Było ciepło, ciemno i słyszało ono nieustanny szum krwi przepływającej w Twoich naczyniach krwionośnych. Zapewnienie mu podobnego środowiska, bycie w bezpośredniej fizycznej bliskości Mamy lub Taty jest gwarancją poczucia bezpieczeństwa, w którym układ nerwowy noworodka może efektywnie dojrzewać. To też podstawa kształtowania się ufnej więzi, o której więcej przeczytasz tutaj.

Pierwsze godziny po narodzinach – noworodek sam odnajduje pokarm

Kiedy zaraz po narodzinach dziecko trafia w ramiona mamy jest naturalnie gotowe do tego, by odszukać pierś i rozpocząć pierwsze karmienie. Nowonarodzony maluch ma wystarczająco dużo siły, by pełzać po ciele Mamy aż dosięgnie piersi. Chcąc mu pomóc, możesz potrzebować wsparcia położnej – nie wahaj się o nie poprosić! Warto pamiętać, że kontakt skóra do skóry powinien zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia trwać co najmniej do zakończenia pierwszego karmienia.

Noworodek ssie pierś w różny sposób w zależności od celu

Noworodek różnicuje też ssanie od celu – uczy się w jaki sposób ssać pierś, by usłyszeć Mamy głos czy zobaczyć jej twarz. Są to podwaliny kształtującego się poczucia sprawczości – już noworodek doświadcza siebie jako osoby zdolnej do działania, efektywnej, sprawczej.

Noworodek wie, kiedy dotykasz jego twarzy i odróżnia to od dotyku swojej dłoni

Kilkugodzinny maluch potrafi też odróżnić to, czy ono samo dotknęło swojego policzka czy też dotknął je ktoś inny – w tej drugiej sytuacji odwraca głowę w kierunku bodźca. Różnicowanie bodźców z własnego ciała od bodźców zewnętrznych to podstawowe, pierwsze źródło informacji dla dziecka o sobie i o świecie!

Noworodek widzi wyraźnie na odległość około 20cm

…i jest to dokładnie taka odległość, w jakiej znajduje się Twoja twarz, gdy karmisz Malucha piersią! A żeby dobitniej pokazać, że nic w naturze nie dzieje się przypadkowo dodam, iż…

…Noworodek preferuje widok ludzkiej twarzy i ludzki głos od innych przedmiotów i dźwięków

Wiadomo, że dzieci mają wrodzoną preferencję w stosunku do bodźców społecznych – wolą, gdy w polu ich widzenia znajduje się ludzka twarz niż przedmiot. Wolą też słyszeć ludzki głos niż inne dźwięki – niezwykłe jest, że odróżniają głos swojej mamy od głosów innych osób.

Preferencja w stosunku do najbliższych osób sięga jednak dalej niż może się wydawać…

…bo noworodki preferują i szybciej uspokajają się słysząc znajomy głos mamy i czując jej zapach. Z punktu widzenia ewolucji, Twoja bliska fizyczna obecność to dla Malucha czysta gwarancja przetrwania.

Noworodek – w pewnym stopniu – jest gotowy do samouspokajania się

To, co jest gwarancją poczucia bezpieczeństwa dla malutkiego dziecka jest też drogą do ukojenia. Ssanie. Jeszcze w brzuchu mamy, około 5-6 miesiąca ciąży dziecko zaczyna ssać swój kciuk – ćwiczy w ten sposób mięśnie twarzy przygotowując się do wymagającego nie lada wysiłku ssania piersi po porodzie. Po przyjściu na świat, jest to zupełnie podstawowa i bardzo potrzebna dla malucha strategia samoregulacji. Niemniej, chcę Cię uwrażliwić na to, że w dalszym ciągu Twoje dziecko naprawdę i przede wszystkim potrzebuje Ciebie – Twojej bliskości – do tego, by móc czuć się bezpiecznie w zupełnym Kosmosie, jakim jest dla niego świat zewnętrzny. Potrzebuje Twojego przytulenia i kołysania, Twojego głosu i bicia serca. Nie wahaj się mu to dawać, gdy jest jeszcze w pełni zależne od Ciebie i tylko przy Tobie i innych najbliższych mu osobach czuje, że tam gdzie jest – jest dobrze.

Noworodek potrafi dać znać o swoim dyskomforcie – o głodzie, zmęczeniu i nudzie!

W literaturze opisuje się 6 podstawowych stanów noworodka: sen głęboki, sen płytki, ospałość/drzemka, czuwanie bierne, czuwanie aktywne i płacz. Ten ostatni jest ostatecznym sygnałem o dyskomforcie – jego nasilenie może zmieniać się w czasie i jego znaczenie może być różne. Być może wiele razy przyczyna niepokoju Twojego malucha będzie dla Ciebie nieznana, niemniej prawdopodobnie z czasem będzie Ci coraz łatwiej ją rozpoznawać. Bardzo ważne jest, że noworodek – tak jak człowiek w każdym wieku – najchętniej je, śpi i korzysta z życia wtedy, gdy tego potrzebuje. Wyrzuć więc wszystkie poradniki, w których znajdujesz sztywne harmonogramy snu czy karmienia. To nie tabelka powinna wyznaczać rytm zaspokajania naszych potrzeb, a nasze potrzeby właśnie. Podążanie za sygnałami płynącymi od noworodka jest najlepszym początkiem dla wysokiej samoświadomości niemowlęcia, dziecka a kiedyś przecież także… dorosłego człowieka.

I wisienka na torcie! Noworodek naśladuje.

Kilkugodzinne noworodki naśladują miny i gesty drugiej osoby, takie jak wysuwanie języka, zaciskanie ust, proste ruchy głową czy dłonią (Meltzoff & Moore, 1977). Według autorów, w mózgu dziecka dochodzi wtedy do zaawansowanego połączenia między zmysłami – integracji międzymodalnej tego, co widzą z tym, co czują na poziomie czucia głębokiego (odczuć z własnego ciała). To pierwszy etap możliwej do zaobserwowania gotowości dziecka do dostrojenia się emocjonalnego z dorosłym. Pierwsza współpraca, pierwsze aktywne działanie w kierunku „bycia razem”. Jak się okazuje, noworodki naśladują także mimikę związaną z przeżywaniem różnych stanów emocjonalnych przez dorosłego. Gdy dorosły przeżywa radość, smutek czy zaskoczenie niemowlę już w 1 miesiącu życia potrafi dostroić się i odpowiedzieć na te emocje imitując to, co widzi na jego twarzy.

Do dziś pamiętam, jaki zachwyt i wzruszenie wywołało we mnie zobaczenie na własne oczy jak moja kilkudniowa córka naśladuje zaciskanie rączki – nie mogłam uwierzyć, że to naprawdę się dzieje 🙂

A Ty? Co już wiesz o swoim Malutkim Cudzie, który przyszedł na świat?

 

Zdjęcie: pixabay.com