Sen noworodka – wszystko, co chciałabym wiedzieć będąc mamą noworodka

Wielu rodziców obawia się, czy ich malutkie dziecko śpi wystarczająco długo i czy to, że często się wybudza lub potrzebuje bliskości mamy lub taty, jest prawidłowe. Jak wygląda sen noworodka i ile godzin powinien spać taki maluszek? Czy mogę spać ze swoim dzieckiem? Czy szkodzę mu, kładąc się z nim do jednego łóżka? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w tym tekście.

Poszukujesz…

To zrozumiałe, że poszukujesz pewności i chcesz zyskać spokój – zależy Ci na tym, by Twoje dziecko było wyspane i mogło rozwijać się harmonijnie. Wtedy, gdy Ty jesteś spokojna, Twoje dziecko też czuje się bezpiecznie – i może spokojnie spać. Spodziewam się, że możesz mieć wiele przekonań na temat snu swojego dziecka – że powinno od początku spać w swoim łóżeczku, bo inaczej już nigdy nie odzyskasz sypialni dla siebie. Być może myślisz, że spanie blisko dziecka zaszkodzi Waszej intymności lub totalnie się wtedy nie wyśpisz. Być może też obawiasz się, że śpiąc z Wami, Twoje dziecko nie będzie potrafiło zasnąć w innych warunkach, niż w Waszym łóżku.

Jakie są fakty?

Poczucie bezpieczeństwa. Po pierwsze, dobrze jest pamiętać, że wszyscy ludzie śpią spokojniej gdy czują się bezpiecznie. Wielu dorosłych cierpi na bezsenność, gdy przeżywają stres. To samo dotyczy dzieci. Tak się składa, że dla nowonarodzonych, w pełni zależnych od otoczenia maluszków, kontakt fizyczny z rodzicem jest gwarancją przetrwania i potrzeba bliskości to silnie uwarunkowana ewolucyjnie potrzeba. Nic więc dziwnego, że część dzieci odłożona do łóżeczka, które stoi w oddzielnym pokoju szybko i gwałtownie się wybudza w dużym przerażeniu. I jeśli pytasz o zdrowy sen swojego dziecka, który zagwarantuje mu dobry rozwój to z przekonaniem powiem: częste doświadczanie takiego stresu związanego z samotnością jest dla niego znacznie mniej korzystne niż spanie blisko Ciebie. Bez obaw dawaj dziecku tyle bliskości, ile ono potrzebuje a jeśli czujesz się tym wyczerpana, poszukaj rozwiązań, by zadbać dla siebie o kontakt z innymi, bliskimi Ci i wspierającymi Cię dorosłymi.

Częste pobudki. Noworodki śpią 16 – 18 godzin na dobę (1). Często wiąże się z tym przekonanie, że przez większość dnia dziecko będzie spało, a rodzic będzie miał mnóstwo czasu na inne zajęcia. W rzeczywistości, maluszek często się budzi, a rodzic bywa zaniepokojony bo nie czuje, żeby rzeczywiście sen zajmował tyle godzin. To zupełnie naturalne. Cykle snu noworodka są biologicznie zaprogramowane na krótkie odcinki czasu (głęboki sen występuje co 50-60 minut), maluszek potrzebuje częstych i malutkich porcji pokarmu (żołądek 1 dniowego noworodka ma wielkość wiśni i mieści ok. 1 małej łyżeczki mleka, zaś w wieku 4 tygodni jest już wielkości dużego jajka i mieści około 10 łyżek stołowych mleka – (2)) i prawdę mówiąc – większość czasu może chcieć spędzać w fizycznym kontakcie z mamą, śpiąc, wybudzając się i jedząc na zmianę. Wykorzystaj ten czas na regenerację swoich sił i pozwól sobie odpuścić wszystko to, co możesz odpuścić – a rzeczy, które naprawdę muszą być zrobione w Twoim domu – pranie, gotowanie, minimalne sprzątanie – spróbuj oddelegować komuś bliskiemu.

Habituacja. Noworodki mają naturalną zdolność do „ochrony” snu i ich układ nerwowy – w stanie głębokiego snu – potrafi „odciąć” się od bodźców, które docierają z otoczenia. To tak samo, jak wtedy, gdy zaśniesz głęboko i nie słyszysz, gdy ktoś wraca do domu albo czasem nie słyszysz budzika 🙂 Niemniej, gotowość do odcięcia od bodźców jest różna dla każdego dziecka, zmienia się w czasie i zależy też od siły bodźca – być może mycie naczyń nie będzie wybudzać Twojego dziecka, a nagłe zamknięcie drzwi już je wybudzi. Obserwuj, poznawaj swoje dziecko i pomyśl, że jest jedyne, wyjątkowe. Jeśli dzieci Twoich koleżanek nie budzą się na dźwięk odkurzacza ani nawet wiertarki, to nie musi oznaczać, że Twoje będzie takie samo. Tak dzieci, jak i dorośli różnią się biologicznie uwarunkowanym poziomem wrażliwości układu nerwowego na bódźce – i nie jest to coś, co można zmienić. (3)

Spanie blisko dziecka – bezpieczeństwo. Niestety, od kilkudziesięciu lat cywilizacja zachodnia promuje separację maleńkich dzieci od rodziców, np. w związku z doniesieniami o przypadkach SIDS – Zespołu Nagłej Śmierci Niemowląt. Jednak to nie współspanie jest kluczowe dla występowania SIDS. SIDS występuje bardzo rzadko (0,03% wszystkich narodzonych dzieci – (4) – to mikroilość!) a tylko połowa przypadków dotyczy dzieci, które spały z rodzicami. Z kolei 90% tych dzieci śpiących blisko rodziców  spało w warunkach, które były wyjątkowo niebezpieczne i można im zapobiec, stosując się do określonych zaleceń. A więc, by spać razem bezpiecznie:

Nie śpij z dzieckiem po alkoholu, zażywaniu narkotyków, innych środków odurzających – alkohol i używki zaburzają funkcjonowanie poznawcze i podejmowanie decyzji. Poszukaj drogi do tego, by zadbać o swoje zdrowie i zrezygnować z tych używek.

Nie śpij z dzieckiem, gdy któreś z Was Rodziców pali papierosy, bądź gdy paliłaś w czasie ciąży – poszukaj sposobu na rezygnację z papierosów dla swojego zdrowia i zdrowia swojego dziecka.

Nie śpij z dzieckiem na kanapie, fotelu ani krześle – to znacznie bardziej ryzykowne dla dziecka niż gdy wygodnie położycie się na dużym łóżku. Karmienie na siedząco w nocy może być znacznie bardziej męczące dla Ciebie, a gdy jesteś zmęczona – nietrudno o zaśnięcie na fotelu czy kanapie. Wtedy znacznie trudniej będzie Ci zadbać o bezpieczeństwo malucha na Twoich rękach.

Idąc dalej, zgodnie z wytycznymi Amerykańskiej Akademii Pediatrii, śpiąc razem z dzieckiem:

kładź dziecko na plecach, a gdy przekręca się na bok zadbaj by wokół nie było innych materiałów, poduszek, które mogłyby mu utrudnić oddychanie

nie układaj w pobliżu dziecka żadnych przedmiotów miękkich, luźnych – pluszaków, poduszeczek, kołderek – raczej korzystaj ze śpiworka;

kładź dziecko na twardym i sztywnym, gładkim podłożu, nie korzystaj z poduszek

podtrzymuj karmienie wyłącznie piersią do końca 6 miesiąca życia, kontynuuj do 12 miesiąca i dalej tak długo, jak tego potrzebujecie

jeśli dziecko tego nie odmawia, rozważ podawanie mu smoczka na czas drzemki i spania

unikaj przegrzewania, zasłaniania główki dziecka i sprawdzaj temperaturę dziecka na karku, a nie na rączkach/nóżkach dziecka

AAP rekomenduje oddzielną powierzchnię do spania dla dziecka w jednym pokoju

– jeśli jesteś w ciąży, bądź pod stałą opieką lekarza

szczep dziecko zgodnie z kalendarzem szczepień

odradzane jest korzystanie z urządzeń elektronicznych – monitorów krążenia, urządzeń pozycjonujących dziecko, etc.  Te urządzenia nie mają udowodnionego naukowo wpływu chroniącego przed SIDS.

To tyle jeśli chodzi o oficjalne rekomendacje oparte o wyniki naukowych analiz i intelektualne wynużenia…

…teraz dla relaksu zadaj sobie pytanie o to, co jest właściwe dla świata zwierząt, którego jesteśmy częścią. Co jest właściwe i normalne dla nas ludzi, którzy dopiero od kilkudziesięciu lat oczekujemy od naszych dzieci, by były samodzielne, niezależne od urodzenia. Co jest typowe w naturze?

Spanie z dzieckiem - orangutan

 

 

 

 

Źródła:

1 – Harwas – Napierała B., Trempała J., Psychologia rozwoju człowieka. T. 2. Wydawnictwo Naukowe PWN.

2 – Ulotka Fundacji Promocji Karmienia Piersią. http://www.fpkp.pl/assets/images/dodruku.pdf

3 – NBAS – Skala Oceny Zachowań Noworodka  http://www.nbas.edu.pl/cms/ckfinder/userfiles/files/SEN.pdf

4 – Co-sleeping and SIDS- UNICEF UK https://353ld710iigr2n4po7k4kgvv-wpengine.netdna-ssl.com/babyfriendly/wp-content/uploads/sites/2/2016/07/Co-sleeping-and-SIDS-A-Guide-for-Health-Professionals-1.pdf

5 – Rekomendacje AAP z 2016 roku http://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/early/2016/10/20/peds.2016-2938.full.pdf

Za inspirację do wizualnego przedstawienia tematu dziękuję Return to Now.

Zdjęcie główne: pixabay.com